Tadeusz Fenrych - Burmistrz Krotoszyna, uczeń Alma Mater Tremesnensis

Tym razem czytelnikom CZAT - Cyfrowe Zbiory Archiwaliów Trzemeszeńskich chcielibyśmy przybliżyć postać pana  Tadeusza Fenrycha – Powstańca Wielkopolskiego weterana dwóch wojen światowych, inżyniera, kapitana Wojska Polskiego. Odznaczonego m.in. Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi. Dlaczego właśnie p Tadeusz nas zaintrygował skoro urodził się z dala od Trzemeszna (w Poniatowie koło Płocka)? Z bardzo prozaicznej przyczyny:  nasz bohater związał się z Trzemesznem wyborem edukacyjnym a mianowicie uczył się w Alma Mater Tremesnensis. Jego losy zarówno wojskowe jak i społeczne są wyjątkowe i bardzo ciekawe. Był on min. oficerem oraz Powstańcem Wielkopolskim, a w latach 1931-1939 piastował urząd burmistrza Krotoszyna. Natomiast po wybuchu II wojny światowej walczył w kampanii wrześniowej. Tadeusz Fenrych był autorem dwoch opracowań: w 1928 r. napisał „Próbę syntezy Powstania 1918/19”, a w 1933 r. – „Fragmenty z frontu północnego Powstania Wielkopolskiego”. Zginął w obozie koncentracyjnym  w Buchenwaldzie. Po wiele innych ciekawostek z życia tego wyjątkowego człowieka zapraszam do lektury artykułu, którego treść znajduje się poniżej.

Tadeusz Fenrych – Powstaniec Wielkopolski, weteran dwóch wojen światowych, inżynier, kapitan Wojska Polskiego odznaczonym.in. Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi.

Młodość i rodzina
Tadeusz Fenrych urodził się 17 lipca 1882 r. w Poniatowie koło Płocka jako syn Władysława (1850–1905) i Heleny z domu Feldmann (1861–1941).Władysław i Helena mieli także córki: Marię, Zofię oraz synów: Stanisława
i Władysława. Nasz bohater, Tadeusz Wiktor Fenrych uczył się w gimnazjum w Trzemesznie i Gnieźnie, a później w szkole średniej w Szamotułach. Tytuł inżyniera budowlanego uzyskał w Wyższej Szkole budowy Maszyn w Küthen. Później pracował w niemieckich firmach. W latach 1908–09 odbywał służbę wojskową w Pułku Artylerii Lekkiej w Poznaniu.

Wojna i PowstanieW sierpniu 1914 r. wybuchła I Wojna Światowa. Tadeusz Fenrych był zmobilizowany do armii niemieckiej w 1915 r. Walczył na froncie zachodnim z żołnierzami alianckimi. Po zakończeniu wojny i wybuchu Powstania Wielkopolskiego wstąpił w szeregi powstańców. Trafił na Front Północny, gdzie był adiutantem i oficerem operacyjnym grupy podpułkownika Kazimierza Grudzielskiego. Brał udział w zdobywaniu miejscowości Zdziechowo koło Gniezna 30 i 31 grudnia 1918 r. Brał też udział 8 stycznia 1919 r. w bitwie pod Szubinem, która miała ważne znaczenie dla losów powstania. Brał też udział w zdobyciu Łabiszyna, Żnina i Złotnika. Później
został oficerem Wojska Polskiego. W grudniu 1923 r. został kapitanem.

Wolna PolskaNa początku lat 20. XX w. był kierownikiem Referatu Historycznego w Dowództwie Okręgu Korpusu VII w Poznaniu. W maju 1925 r. z rozkazu Wojskowego Biura Historycznego w Warszawie organizował Referat Historyczny, który zbierał informacje i materiały z czasów Powstania Wielkopolskiego. Był historykiem amatorem,
który miał duże zasługi. Założył Komitet Centralny Badań nad Historią Powstania Wielkopolskiego, które zmieniło się w 1927 r. w Towarzystwo Badań nad Historią Powstania Wielkopolskiego i był jego kierownikiem. W 1924 r. wziął ślub z Teodorą Grabowską. Z nią miał synów: Wiktora i Tadeusza.

Pobyt w KrotoszyniePierwszym burmistrzem Krotoszyna w czasie II Rzeczypospolitej od 6 stycznia 1919 r. do 20 października 1930 r. (do śmierci) był Józef Klemczak. Jego obowiązki przejął dotychczasowy zastępca Józef Gąsiorkiewicz.
7 lipca 1931 r. drugim i ostatnim burmistrzem Krotoszyna został Tadeusz Fenrych. Uchodził za energicznego i gospodarnego. Przyczynił się do rozwoju infrastruktury w mieście. W 1935 r. był wiceprezesem Komitetu
Powiatowego w Krotoszynie. Jako burmistrz Krotoszyna udzielał ślubu m.in. swojej siostrze Teresie czy bratu Stanisławowi. Był też delegatem Krotoszyna do sejmiku poznańskiego.Wybuch II wojny światowej zastał
go w Lublinie, gdzie przebywał w ekspozyturze Pudliszek.

A więc wojna...Kpt. inż.Tadeusz Fenrych wziął udział w kampanii wrześniowej i dostał się do niewoli. W październiku
został zwolniony i pracował w wytwórni w Pudliszkach. Następnie aresztowało go gestapo pod zarzutem rozstrzeliwania Niemców w Śremie. Zarzut okazał się nieprawdziwy i Tadeusza Fenrycha zwolniono, lecz razem z całą rodziną został wysiedlony do Tarnowa w Generalnej Guberni. 3 marca 1941 r. został ponownie aresztowany i przewieźli do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. Zmarł tam 16 lipca1942r. Jego pierwszy syn Tadeusz Fenrych(urodzony w 1928 r.)został aresztowany i rozstrzelany w Tarnowie 26 lipca 1944 r.

Pamięć wiecznie żywaFenrych napisał w 1928 r. „Próbę syntezy Powstania 1918/19”, w 1933 r. – „Fragmenty z frontu
północnego Powstania Wielkopolskiego”. Odznaczony krzyżem Virtuti Militari V kl., Krzyżem Niepodległości, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 oraz Medalem Pamiątkowym X
– lecia Odzyskania Niepodległości i odznaką pułkową 58 Pułku Piechoty Wielkopolskiej .

Autor artukułu i koloryzacji fotografii: Łukasz Cichy z Krotoszyna.


Autor

Nazwa:

Dodaj komentarz